Steven ter Horst (Houthoff)
AI Strategie: Think slow, act fast.
Hype en realiteit
De nieuwe innovatiegolf van generatieve AI is zonder twijfel de grootste en snelste AI-ontwikkeling van de afgelopen decennia. Hoe indrukwekkend en nuttig de laatste toepassingsmogelijkheden ook zijn, veel is nog onvolmaakt. In professionele toepassingen stuiten we snel op beperkingen zoals compleetheid, juistheid, consistentie, betrouwbaarheid, en transparantie. In creatieve toepassingen luistert dit minder nauw dan in een werkveld waar feitelijke juistheid essentieel is. Ik kijk met hooggespannen verwachtingen naar de toekomst. Voor de korte termijn past gezonde opwinding, pionieren en realisme.
Nice to have of must have
Of AI een ‘nice to have’ of een ‘must have’ is, is een retorische vraag. Denken in kampen van voor- of tegenstanders is zinloos, vergelijkbaar met wat ooit de vraag was over de mobiletelefoon. De vraag is meer hoe snel het gaat. Over 20 jaar zullen we de ware impact pas echt begrijpen, maar de veranderingen zullen groot zijn. Verken en verdiep, bereid je organisatie voor, maar wees gerust dat er nog tijd en ruimte is om deze technologie te omarmen. De ‘fear of missing out’ is soms groter dan de hype.
In tijden van grote verandering moet je alert blijven. Technologie aanschaffen is niet ingewikkeld; sluit een licentie af en je doet mee. Het aanpassen van het gedrag, processen en het businessmodel vergt echter een serieuze aanlooptijd. Als de balans tussen kwaliteit, prijs en efficiëntie kantelt door technologische sprongen, wil je niet door ouderwetse werkprocessen geremd worden en vasthouden aan nostalgie. De lijst met beroepen en bedrijven die bij grote transities zijn verdwenen is lang. Jouw kennis is een schaars product, maar niet uniek.
AI Strategie – Think slow, act fast
Onze AI-strategie, die van advocatenkantoor Houthoff, bestaat uit twee delen. Het eerste deel richt zich op informatie, communicatie, training en adoptie. Er zijn projecten gestart die zich richten op drie pijlers: technologie, data en kennis. Technologie is het meest tastbare voor medewerkers. Harvey, een geavanceerde AI-assistent voor advocaten, gebruiken we inmiddels een jaar. Daarnaast hebben we met SDU samengewerkt aan de ontwikkeling van GenIA-L, een applicatie die specifiek gericht is op juridisch onderzoek. En voor de gehele organisatie is Copilot beschikbaar. Voor elke ‘tool’ is een verplicht trainingsprogramma, actieve monitoring na de initiële onboarding en een strikt ‘use it or lose it’-beleid. Deze aanpak stuwt de adoptie. Alleen al Harvey wordt gemiddeld 4,6 keer per persoon per dag gebruikt. Dat is veel hoger dan tevoren ingeschat.
De tweede stap richt zich op de bredere impact op onze organisatie. Er zijn vier hoofdthema’s: Governance, Business, People en Technology. Per thema analyseren we de potentiële AI-impact op onder meer technologiekeuzes, businessmodel, opleiding van advocaten, werkprocessen en cliëntverwachtingen. We verkennen scenario’s, variërend van lage tot hoge impact of zelfs radicale verandering. Vervolgens kiezen we de meest waarschijnlijke en gewenste richting, zodat we voorbereid zijn op de toekomst en weten welke keuzes te maken.
Verwachtingen AI: AI vs. human expert
In het klassieke taalgebied, waar juristen zich mee bezighouden, is taal door AI ‘opgelost’. Complexe structuren zoals nuances, dubbele betekenissen, contextuele interpretatie, stijltypen, humor, gezegden en argumenteren zijn op een zeer hoog niveau gedeconstrueerd.
Het resultaat is AI die steeds meer opschuift naar domeinen die eens exclusief waren voor menselijke intelligentie. Ons vermogen kent meerdere aspecten, zoals logisch redeneren, taal- en muzikale vaardigheden, ruimtelijk inzicht, bewegen in de fysieke omgeving, interpersoonlijke vaardigheden en zelfbewustzijn. De laatste twee zijn nog het meest mens-uniek. Op alle andere domeinen zijn robotica en AI snel ingelopen.
We zijn op het punt dat AI in het hart van juridisch werk nuttige taken kan uitvoeren die raken aan de kernvaardigheden van de jurist. De voordelen ervaren we nu al in concrete alledaagse taken, zoals documenten samenvatten, tabellen opstellen met informatie uit documenten, e-mails en contractclausules opstellen etc. In Harvey kunnen we zelfs tot 10.000 documenten, volledige datarooms of procesdossiers, in een keer analyseren met AI. Dat levert een flinke kwaliteits- en efficiëntieslag op.
Tegelijkertijd kan AI voorlopig nog niet concurreren met mensen. Techniek moet vreselijk goed zijn om cognitief werk op het hoogste niveau, in specifieke kennisdomeinen ook maar enigszins te evenaren en zinvol te ondersteunen. Het heeft ook even geduurd voordat AI het oog van de radioloog in bepaalde toepassingen voorbijstreefde. En dan nog kan AI niet de gehele diagnostische workflow evenaren. Mensen excelleren in velerlei opzichten. Ik ben optimistisch over de toekomst van de advocatuur en ook het verandervermogen van onze sector. De mens is een ingenieuze machine en ons denkvermogen is plastisch. Geholpen door artificiële intelligentie kan simpelweg nóg meer en wordt bovendien ons werk nog interessanter. Wij schuiven op in de waardeketen. Het is van alle tijden dat je wel moet willen veranderen om relevant te blijven.
STEVEN TER HORST | HEAD OF INNOVATION HOUTHOFF